| donderdag 24 augustus 2006 |
 |
De Britse politie heeft een tiental moslims in staat van beschuldiging gesteld: ze zouden betrokken zijn geweest bij de voorbereiding van een serie aanslagen tegen passagiersvliegtuigen en/of van plan zijn geweest die toestellen boven de Verenigde Staten te laten neerstorten. De ontdekking van het complot leidde van de zomer tot ongekende chaos op de Europese luchthavens.
Het nieuws drukte ons weer met de neus op de realiteit van moslimextremisme en moslimterreur. En opnieuw moeten we ons afvragen, zoals we al deden na de dodelijke bomaanslagen in Madrid en Londen (samen 250 doden): hebben ook wij in België onze extremisten die tot het ergste in staat moeten worden geacht? Alle reden om een de Panorama-reportage "terreur.be: jihad in België?" van eind 2005 opnieuw uit te zenden.
België lijkt tot dusver een uitzondering en relatief veilig. Maar is dit wel zo? Hebben we hier enkel een verkeerd beeld van? En hoe paraat zijn onze veiligheidsdiensten? Voor deze reportage kreeg Panorama de uitzonderlijke medewerking van de veiligheidsdiensten. Voor het eerst kon onze redactie waarheidsgetrouwe reconstructies met de Speciale Interventie Eenheid filmen en undercoveragenten interviewen. Panorama ging op onderzoek en vond dat ons land al 10 jaar lang een bruggenhoofd is van internationale terreur.
Iedereen lijkt het erover eens, de terreurdreiging in België is reëel. Fouad Ahidar, lid van Spirit en thuis in probleemwijken: 'Voor mij is het duidelijk: ze zijn er! Waar? Dat kan zijn aan een moskee, hoewel in een erkende moskee zal je nooit zo'n mensen vinden.' Minister van Binnenlandse Zaken Dewael: 'U zal mij nooit in enig interview hebben kunnen betrappen dat ik heb gezegd: zoiets is in ons land onmogelijk.' Ook de veiligheidsdiensten delen die mening. 'We gaan u natuurlijk nooit 100% waarborg kunnen geven dat wij een terroristische aanslag kunnen voorkomen', zegt Glen Audenaert van de Federale Politie, 'maar we gaan er al het menselijk mogelijke aan doen om dat te voorkomen.'
Van in de jaren '80 al worden in Brussel islamitische verzetsstrijders gerekruteerd, de zogenaamde moedjahedien, in een huis aan de Tervurenlaan onder de neus van de veiligheidsdiensten. Toen werden ze evenwel nog gesteund door de CIA in de strijd tegen de Sovjetunie. Halfweg jaren '90 werd het duidelijk voor de politie dat er een probleem was met het islamitische extremisme. Het allereerste exemplaar van 'De handleiding voor de Jihad', opgedragen aan niemand minder dan Osama Bin Laden, wordt in '95 in Brussel gevonden.
In 1998 ontmantelt de politie in Elsene een cel die een aanslag voorbereidt op het WK voetbal in Parijs, drie jaar voor 9/11. Bovendien wordt de stichtingsakte van de Groupe Islamique Combattant Marocain aangetroffen. Deze GICM is 'vandaag de dag de gevaarlijkste en best gestructureerde organisatie in Europa', aldus terreurexpert Claude Moniquet.
Wat internationaal gebeurt, wordt hier op de voet gevolgd. Bekeken door een andere bril dan de onze, op zenders als Al-Jazeera. In januari 2004 wordt Khalid Bouloudo opgepakt.
Hij is geboren en getogen in Maaseik, een rustig stadje op de Belgisch-Nederlandse grens. Niet meteen een plek waar je terroristische netwerken zou vermoeden. 'We kunnen niet ontkennen dat we een radicalisering vaststellen… Dit is effectief een fenomeen dat van dag tot dag erger wordt', zegt André Jacob, commissaris van de Staatsveiligheid.
De Belgische netwerken blijken trouwens wijdverspreide internationale vertakkingen te hebben. 19 maart 2004, een week na de aanslagen in Madrid worden alle contacten en kennissen van Bouloudo opgepakt. Onder hen, zo blijkt, niet de minsten: Youssef Belhadj, de woordvoerder van Al Qaeda in Europa. Hij zou al vijf maanden voor de aanslag in Madrid van de plannen op de hoogte zijn geweest. En bij een inval in Schaarbeek drie maanden later vinden speurders vingerafdrukken van Afalah, één van de bommenleggers bij de aanslag in Madrid.
Panorama trok naar Milaan en ontdekte nog meer verbanden tussen verschillende terreurcellen. Onderzoeksrechter Spataro werkte samen met Brusselse collega's bij het oprollen van dit netwerk. 'Op zeker moment werd het risico zo groot dat we niet meer konden wachten om de geplande aanslag [in Brussel of Parijs] te voorkomen...'
Schaarbeek, Elsene, Molenbeek, Maaseik. Extremistische cellen kunnen overal ontstaan, zoveel is duidelijk. Het lijkt alsof we de greep kwijt zijn op een hele generatie of bevolkingsgroep. Eén zaak is duidelijk: in het terrorisme zijn er geen vrijhavens meer. Ook België niet.
Reporters: Rudi Vranckx, Wim van den Eynde en Inge Vrancken
Regie: Mark De Visscher
Research: Sven Van Lokeren en Ina Maes
Eindredactie: Carl Voet/William Van Laeken
Hoofdredactie: Leo Hellemans en Kris Hoflack
'Panorama', op zondag 27 augustus om 20.15 uur op Canvas.
